معاونت درمان و خدمات پزشکی - دانشگاه علوم پزشکی فسا

دانشگاه علوم پزشکی فسا

مقالات و مطالب علمی

زنان مبتلا به بیماری کلیوی که تحت همودیالیزقرار دارند شانس کمتری برای بارداری وبه دنیا اوردن یک نوزاد سالم دارند.مطالعات نشان داده که تنها 1تا 7 درصد زنان درسن باروری دردیالیز میتوانند باردارشوند بیش از 90 درصد زنان درسن باروری دردیالیز نمی توانند باردارشوند،زیرا دربیماران مزمن کلیوی توانایی تولید تخمک سالم با قابلیت باروری کاهش می یابد.همچنین برخی از زنان در دوره دیالیزممکن است عادت ماهیانه نشوند ویا دارای دوره های نامنظم باشند که همین سبب نامنظم شدن سطح هورمونی در بدن می شود.به هرحال بارداری زنان در دیالیز بسیار نادر است وازاین میزان حاملگی حدود 20 درصد به سقط جنین منتهی میشود.حاملگی کامل وترم ان حدود 40 هفته است.حدود 80 درصد از حاملگی های درحین دیالیز در حدود 32 هفتگی خاتمه می یابد ونتیجه ان یک نوزاد نارس است.

ایا به زنان تحت درمان با همودیالیز بارداری توصیه میشود؟

حاملگی به طور کلی برای بیماران دیالیزی توصیه نمیشود،زیرا در رده ی بیماران پرخطر است.دیالیز حدود 12 ساعت درهفته جایگزین کاملی برای کار کلیه های سالم نیست و وجود ضایعات اضافی در بدن باعث سخت ترشدن شرایط جنین و دوران بارداری می شود.بارداری در زنان با کلیه سالم نیزبه دلیل وجود ضایعات اضافی مربوط به جنین باعث افزایش کار کلیه می شود. بنابراین طبیعی است که درزنان با نارسایی کلیه این فرایند دشوارتر باشد.همچنین زنان باردار با نارسایی مزمن کلیوی برای پاکسازی خون از سموم به تعداد جلسات اضافی دیالیز در هفته نیاز دارند.

چگونه میتوان شانس بارداری را درزنان تحت همودیالیز افزایش داد؟

اگریک زن در دیالیزخواهان بچه دارشدن وتجربه بارداری باشد باید موضوع را با پزشک خود مطرح کند.پزشک مسلما خطرات ناشی از این کار را به وی توضیح می دهد.زنانی که اخیرا شروع به دیالیز کرده اند واز عملکرد کلیه انها هنوز مقداری باقیمانده است ویا پیوند کلیه کرده اند شانس بیشتری برای بارداری وزایمان نوزاد سالم دارند.

بعدازیک پیوند کلیه موفق معمولا باروری زنان به حالت نرمال برمیگردد.این زنان بعد ازپیوند دارای دوره های منظم تر حال عمومی بهتری نسبت به یک زن تحت همودیالیز هستند.امارنشان می دهد که حدود 20درصد از زنان با پیوند کلیه در مقابل1 تا 7 درصد زنان تحت همودیالیز می توانند بچه دار شوند.توصیه می شود فعالیت جنسی بعد ازپیوند کلیه تا زمان بهبود کامل محل اسکار(زخم) جراحی پیوند انجام نشود.حاملگی برای یکسال پس از پیوند کلیه توصیه نمی شود،حتی اگر کلیه پیوندی عملکرد مناسب وپایداری داشته باشد .افرادیکه حداقل دفع پروتئین در ادرار را دارند ودارای فشارخون طبیعی بعد از پیوند هستند وهیچ علامتی دال بر رد پیوند ندارند،بهترین کاندید برای بارداری بعد ازپیوند هستند.همچنین زنانی که دربیماری مزمن کلیوی ویا در حین دیالیز با تزریق اریتروپوییتین انمی خود را اصلاح کرده اند،شانس بیشتری برای حاملگی موفق دارند. وقتی یک بیمار تحت همودیالیز باردار می شود نیاز به توجهات خاص دارد،از زمان باردار شدن بطور مرتب باید تحت درمان تیم متخصص نفرولوژی،پرستار دیالیز،متخصص زنان وزایمان،متخصص اطفال ومتخصص تغذیه باشد.پیشرفت رشد جنین باید توسط سونو گرافی به طور منظم کنترل شود ومشکلات درمانی سریعا پیگیری شود.فشارخون مادرباید به دقت تحت کنترل باشد،چرا که می تواند درطول بارداری افزایش یلبد وسبب بروز مشکلاتی برای مادر وجنین شود.مادر باید ویتامین های اضافی را از طریق یک رزیم غذایی غنی از پروتئین دریافت نماید.

چند وقت یکبار یک مادر بارداردیالیزی باید تحت همودیالیز قرار بگیرد؟مادر باردار باید 4،5 یا 6بار در هفته تحت همودیالیز قرار بگیرد.دیالیز ملایم اما مکرر اسیب کمتری به جنین و مادر وارد می کند.چون دیالیز بیشتربه عملکرد کلیه های سالم نزدیک تر است وکنترل فشارخون نیز با دیالیز مکرر بهتر وساده تر انجام می شود.دیالیز مکرر به مادر اجازه می دهد که از رژیم غذایی متنوع وسالم تری بهره مند شود. دراین دوران نیاز به پروتئین ویتامین ومواد معدنی به خصوص فولات و اهن افزایش می یابد. زن باردار می تواند تحت درمان با دیالیزصفاقی قرار گیرد وکاتتر موردنیاز در دیالیز صفاقی اسیبی به مادر وجنین وارد نمی کند.

چه نوعی از روش های جلوگیری از بارداری برای بیماران کلیوی توصیه می شود؟

بیماران دیالیزی که دوره های ماهانه طبیعی ومنظم دارند ویا بیمارانی که می توانند باردار شوند باید از روش های جلوگیری از بارداری استفاده کنند.پزشک می تواند با توجه به شرایط بیمار روش مناسبی را توصیه کند.زنانی که فشارخون بالا دارند با پزشک خود قبل از مصرف قرص های ضد بارداری حتما مشورت نمایند،چون این قرصها سبب افزایش فشارخون میشوند.برای بیماران پیوندی استفاده از ای یو دی برای جلوگیری از بارداری مناسب نیست. ای یو دی در بیماران پیوندی به علت ضعیف شدن سیستم ایمنی می تواند باعث عفونت شود.بیماران پیوندی بیشتراز کاندوم ،دیافراگم واسفنج ها استفاده می کنند.